چه

نام لاتین: Che کارگردان: استیون سودربرگ بازیگران: بنیتیو دل تورو ژانر: اکشن / تاریخی / سیاسی محصول: آمریکا سال ساخت: 2009 فرمت فیلم: VOB زبان: زبان اصلی / زیرنویس فارسی قیمت فیلم: 1000 تومان

● داستان فیلم

فیلم دوره زمانی تلاش چه گوارا برای ایجاد انقلاب در بولیوی تا مرگ حماسی او را پوشش می دهد.

● نقد فیلم

واکنش های اولیه منتقدان درهم و برهم بود. در عین حال، به نوشته شاهدان عینی، کم نبودند منتقدانی که با چهره هایی برافروخته از سالن نمایش فیلم در جشنواره کن بیرون آمدند. تاد مک کارتی به فرم کنونی فیلم اشکالاتی وارد می داند و در سایت ورایتی می نویسد: به عنوان فیلمی تجربی سنگ بزرگی است، چرا که باید هم استاندارندهای هنری را کسب کند و هم تجاری. زمان زیاد و طاقت فرسای فیلم هم مقایسه ای ناگزیر به وجود می آورد میان این فیلم و دیگر فیلم های بلند حماسی تاریخی مثل لورنس عربستان یا سرخ ها. متاسفانه، فیلم چه حماسی نیست، فقط زیادی طولانی است.

پیتر برادشاو در نقدی که در گاردین منتشر شده، می نویسد: شاید باید این فیلم را به مثابه شاهکار معیوب این کارگردان محسوب کنیم: فیلم شیفته شخصیت اصلی اش است اما از نظر ساختاری از هم گسیخته است. قسمت دوم فیلم به وضوح روان تر و محکم تر از قسمت اول (آرژانتین) است اما در عین حال به طرز ناامیدکننده ای محتاط و محافظه کار است و هیچ تمایلی ندارد که به دنیای درونی چه گوارا نزدیک شود.
اما ریچارد کورلیس منتقد مشهور مجله تایم، برخلاف بیشتر منتقدان که از بازی دل تورو تعریف کردند، با تصویری که دل تورو از چه گوارا نشان می دهد مشکل دارد. کورلیس می نویسد: دل تورو که اغلب در سبک بازی اش از اوج شروع می کند و بلندپروازی می کند، درست مثل یک چترباز که از بالای آسمان خراشی می پرد، اینجا در این فیلم گنگ است، الهامات احساسی کمی از خود نشان می دهد و به نظر می رسد اینجا متین و  موقر شده. چه گوارا در این فیلم به جای آن که با مهارت های مبارزاتی دشوار و هوش اغواکننده اش تعریف شود با تنگی نفس اش نشان داده می شود.
سودربرگ در مصاحبه اش با سی ان ان به انتقادات پاسخ می دهد. او می گوید که فیلمی خلاف عرف فیلمسازی ساخته است: به نظر من خنده دار است که بیشتر چیزهایی که درباره فیلم ها می نویسند این است که چقدر قراردادی هستند و آن وقت، وقتی فیلمی قراردادی نیست عده ای منتقدان ناراحت می شوند. نکته اصلی درباره فیلم این است که ما سعی کردیم این حس را به شما بدهیم که دور و بر این آدم (چه) بودن چطور چیزی است. البته سودربرگ بعد از جشنواره کن تغییراتی در فیلم اعمال می کند؛ از جمله این که صحنه دست دادن چه گوارا و فیدل کاسترو را به فیلم اضافه می کند.

مانولا دارگیس پس از دیدن فیلم در جشنوراه نیویورک در روزنامه نیویورک تایمز نقدی می نویسد که بسیار قابل توجه است. او می نویسد:در خلال فیلم، آقای سودربرگ، زیبایی وحشی مناظرش را با تصویر قهرمانانه چه مخلوط می کند. چه می جنگد، متفکرانه و با شتاب می خواند و می نویسد، و از دهقانان و سربازان پرستاری می کند. به باور این منتقد، چه می برد و می بازد اما همچنان در یک چیز ثابت باقی می ماند و آن روند رهبری کاریزماتیک بودن است. چه در ماموریت های غیر ممکن و لذت کار کردن و فرماندهی ثابت باقی مانده است. منتقد نیویورک تایمز همچنین اشاره می کند که سودربرگ زیرکانه از نمایش جنبه های منفی شخصیت چه گوارا طفره رفته است. از جمله افزایش اعمال خشونت در او و جنگ های بی پایانش. او معتقد است بدون شک چریک فیلمی سیاسی است حتی اگر در خلال نمایش سیاست عملی به ماجرهای رمانتیک تاکید کند. چرا که این فیلم هم مانند تمام فیلم ها، برای فروش کردن و پول درآوردن پیش بینی شده است.

اما از منتقدانی که نظر مثبتی راجع به فیلم داشته اند می شود به اندرو او هیر از مجله سالون اشاره کرد. او می نویسد:چیزی که سودربرگ موفق به ساخت آن شده، فرایندی باشکوه از زایش و مرگ است. سودربرگ کسی است که توانسته اثر پیچیده ای بسازد که جان مک کین، باراک اوباما و رائول کاسترو هنوز گرفتارش هستند. وقت کافی هست تا درباره مفاهیم سیاسی فیلم و کمبودهای آن صحبت کنیم، وقت داریم تا به بازخوانی حوادث تاریخی که سودربرگ حذف کرده است بپردازیم یا به این یا آن خطای ایدئولوژیک اشاره کنیم. سودربرگ چیزی ساخته است که مردم همه دنیا دوست دارند آن را تماشا کنند و مشتاق هستند که درباره اش حرف بزنند، چیزی که به طرز عجیبی لازم و ضروری به نظر می آید؛ چیزی درهم و برهم و تمام نشده و سرگرم کننده.

● درباره فیلم

سال ها پس از مرگ ارنستو چه گوارا، در زمانی که هنوز پوسترهای چه گوارا فروش می رود و چهره کاریزماتیک این چریک مارکسیست انقلابی بر روی تی شرت های جوانانه چاپ می شود، می توان پیش بینی کرد که ساخت فیلمی بر اساس زندگی او بسیار قابل توجه خواهد بود. حتی اگر نام های مشهوری چون استیون سودربرگ و بنیتو دل تورو در این پروژه دست اندر کار نبودند؛ باز هم تنها نام چه گوارا کافی بود تا این فیلم زیر ذره بین سینما دوستان قرار بگیرد.
فیدل کاسترو و رائول کاسترو هم از جمله رهبران و مردان تاریخی  هستند که در فیلم تصویر شده اند؛ کسانی که علاقه مندان سیاست بین الملل هر روز خبری درباره شان می خوانند.
درام زندگی نامه ای استیون سودربرگ درباره ارنستو چه گوارا برای اولین بار در جشنواره کن به نمایش درآمد. این فیلم که بخش دوم از یک سه گانه است، به همراه قسمت اول با نام آرژانتین (درباره انقلاب کوبا) به صورت یک فیلم چهار ساعته در کن نمایش داده شد و منتقدان و داوران آن را تحسین کردند.
دل تورو جایزه بهترین بازیگر مرد را برای بازی در هر دو فیلم از کن برد و سودربرگ هم نامزد نخل طلا شد. دل تورو جایزه اش را به خود چه گوارا و همچنین سودربرگ تقدیم کرد و در هنگام دریافت جایزه اش گفت سودربرگ کسی بود که همه ما را به سمت این فیلم هل داد. گفتنی است، دل تورو یکی از تهیه کنندگان فیلم نيزهست.
فیلم در جشنواره های معتبر دیگری هم به عنوان فیلمی که حتما باید دید شناخته شد؛ از جمله در چهل و ششمین جشنواره فیلم نیویورک و سی و سومین جشنواره تورنتو.

فیلمنامه به طور مشترک به قلم پیتر بوچمان، بن وان در مین و خود سودربرگ نوشته شده است.  سودربرگ در گفت وگویی با سی ان ان عناصر زندگی نامه ای چه گوارا را برای ساخت فیلم عالی توصیف می کند. او می گوید چه گوارا یکی از شگفت انگیزترین زندگی های قرن بیستم را داشته است. در هنگام تحقیق برای هر دو فیلم، سودربرگ فیلم مستندی ساخت براساس مصاحبه با برخی از افرادی  که در کنار چه در کوبا و بولیوی جنگیده بودند. در اصل فقط یک فیلمنامه یکپارچه وجود داشت اما سودربرگ فهمید که فیلم را باید به دو قسمت تقسیم کند. منبع اصلی اقتباس فیلمنامه کتاب خاطرات چه از دوران انقلاب کوبا و اقامت او در بولیوی بود. در کنار این، سودربرگ به مصاحبه هایی تکیه کرد که با کسانی انجام شده بود که در هر دو دوره زندگی چه، او را می شناختند. بعد از آن هر کتابی که موجود بود و به کوبا و یا بولیوی مربوط می شد را خواند.

هر دو فیلم با بودجه متوسطی ساخته شده اند؛ چیزی در حدود 61 میلیون دلار. جالب اینجاست که فیلم ها بدون سرمایه گذاری امریکایی یا قرارداد پخشی با  شرکت های امریکایی به سرانجام رسیده اند. وایلد بانچ کمپانی تولید و پخش فرانسوی است که 75 درصد بودجه فیلم را عهده دار شد. سودربرگ فیلمبرداری هر دو فیلم را به صورت پشت سر هم در یک پروسه زمانی 90 روزه انجام داد. فیلمبرداری در ماه می 2007 در پورتوریکو آغاز شد و بیشتر دیالوگ های فیلم را هم به زبان اسپانیایی گرفتند. استیون سودربرگ مثل بیشتر فیلم هایش، فیلمبرداری این کار را هم خودش انجام داد. موسیقی فیلم را آلبرتو ایگلسیاس ساخت و فیلم با زمان نهایی 131 دقیقه روی پرده آمد.