● داستان فیلم
سلطانى کوته فکر و خوش گذران کابوس عجيبى مىبيند و خواب گزار اعظم تعبير آن را تيرهاى بلايى مىداند که در تاريخ معينى از ماه بر سرش فرود خواهند آمد. سلطان از اين موضوع وحشت کرده و در بستر بيمارى مىافتد. وزير اعظم، سلطان بانو و خواب گزار اعظم راهحل اين مشکل را جايگزين کردن شخص ديگرى به جاى سلطان مىدانند تا خطر بگذرد. پس هماى سعادت را رها مىسازند و پرنده بر شانه شبان ساده دلى فرود مىآيد که شباهت غير قابل تصورى به سلطان دارد. شبان را به قصر آورده و رداى سلطانى بر او مى پوشانند و سلطان را نيز در جامه شبانى به ده او مىفرستند. تلخک و دوست کاتبش که متوجه تغيير رفتار سلطان شدهاند به جستجوى حقيقت مىپردازند و تلخک جانش را در اين راه از دست مى دهد. کاتب که به ماهيت اصلى سلطان جديد پى برده است او را از اصل ماجرا با خبر مىسازد و با هم نقشهاى براى از بين بردن درباريان و رهايى زندانيان طرح مىکنند. وزير اعظم کشته مىشود و سلطان بانو خودکشى مىکند. از سوى ديگر سلطان اصلى که عادت به زندگى روستايى ندارد در ده شيرزاد شبان خرابکارى به بار آورده و پس از دريافت کتکى مفصل، توسط اهالى از ده رانده مىشود. در اين ميان خواب گزار اعظم مژده مىآورد که آن تاريخ شوم گذشته و جان سلطان از تيرهاى بلا در امان مانده است. سلطان و خواب گزار به قصر باز مىگردند و کاتب به استقبال شان مىآيد. سلطان که از اين موضوع تعجب کرده سراغ درباريان و ملازمانش را مىگيرد و پاسخ مىشنود که همگى در سياهچال هستند. سپس کاتب با لبخندى درهاى تالار را گشوده و زندانيان رها شده از بند با تيغهايى بران به سمت سلطان حملهور مىشوند. کابوس سلطان به حقيقت پيوسته است.
● درباره فیلم
سلطان و شبان یکی از سریال های محبوب دهه 60 تلویزیون ایران در ژانر کمدی - تاریخی است که تولید آن در سال 1360 توسط گروه فیلم و سریال تلویزیون آغاز و در سال 1361 به پایان رسیده و در همان سال نیز از شبکه اول سیما پخش شده است. مهدی هاشمی و داریوش فرهنگ به اتفاق یکدیگر فیلمنامه این سریال را در قالب افسانهای کهن نوشته و داریوش فرهنگ آن را کارگردانی کرده است.
● عوامل فیلم
کارگردان: داريوش فرهنگ
محصول سال: 1363
کشور: ایران
سبک: کمدی، تاریخی
هنرپیشه ها:
مهدی هاشمی در نقش سلطان و شيرزاد شبان
گلاب آدينه در نقش سلطان بانو
محمد مطیع در نقش وزير اعظم
محمدعلی کشاورز در نقش خوابگزار اعظم
حسين کسبيان در نقش تلخک
احمد آقالو در نقش کاتب
عليرضا مجلل در نقش مقام لشگرى
سياوش تهمورث در نقش مقام کشور
صادق هاتفی در نقش مقام تشريفات
جمشید لایق در نقش مقام خزانهدارى
معصومه رجايی در نقش ننه شيرو
داريوش ايراننژاد در نقش سامندر
حسن رضوى در نقش زندانبان
اکبر دودکار در نقش محافظ
مرتضى طاهرى در نقش محافظ
حسين محجوب در نقش روستايى
